Welcome. You are about to scroll through the story of a 27-metre, 26-tonne giant who lived 113 million years ago in what is now Chaiyaphum Province, Thailand. ขอต้อนรับสู่ประสบการณ์ออนไลน์ของยักษ์ยาว 27 เมตร น้ำหนัก 26 ตัน ที่เคยมีชีวิตอยู่เมื่อ 113 ล้านปีก่อน ในพื้นที่ที่ปัจจุบันคือจังหวัดชัยภูมิ
| Scientific nameชื่อวิทยาศาสตร์ | Nagatitan chaiyaphumensis |
| Lengthความยาว | ~27 metres (89 feet)ประมาณ 27 เมตร |
| Massน้ำหนัก | 25–28 tonnesประมาณ 25–28 ตัน |
| Ageอายุทางธรณีกาล | ~113 million years (Aptian–Albian)ราว 113 ล้านปี ช่วง Aptian–Albian |
| Discovery siteแหล่งค้นพบ | Ban Pha Nang Sua, Chaiyaphumบ้านพนังเสื่อ จังหวัดชัยภูมิ |
| Rock unitหมวดหิน | Khok Kruat Formationหมวดหินโคกกรวด |
Before you scroll deeper: pause for a moment and try to picture what 27 metres really looks like. Try to imagine three buses parked end to end. That's roughly the right length. Now imagine that whole length walking. Slowly. On four legs. ก่อนเลื่อนสำรวจต่อ หยุดสักครู่ ลองนึกภาพว่า 27 เมตรจริงๆ ดูเป็นอย่างไร ลองนึกถึงรถบัส 3 คันจอดต่อกันท้ายชนหัว นั่นคือความยาวที่ใกล้เคียง ตอนนี้ลองนึกว่าความยาวทั้งหมดนั้นกำลังเดิน ช้าๆ บนสี่ขา
Visual routeเส้นทางภาพ
Start with the images: the living animal, the actual bones, the fieldwork, and the family tree are all one tap away.เริ่มจากภาพก่อนอ่านลึก: ตัวสัตว์เมื่อมีชีวิต กระดูกจริง ภาคสนาม และต้นไม้วิวัฒนาการอยู่ใกล้แค่แตะเดียว
It was an ordinary afternoon in Ban Pha Nang Sua (2016). Thanom Luangnan, a local farmer, was walking past the community pond when he noticed bone-shaped stones eroding from the bank. They were too symmetrical. Too smooth. Too curved.เป็นบ่ายวันธรรมดาที่บ้านพนังเสื่อ (ปี 2016) นายถนอม หลวงนาน ชาวบ้านในพื้นที่ เดินผ่านสระน้ำของชุมชนแล้วสังเกตเห็นก้อนหินรูปร่างคล้ายกระดูกที่โผล่ออกจากตลิ่ง สมมาตรเกินไป เรียบเกินไป โค้งเกินไป
He reported them to officials. Between 2016 and 2019, DMR palaeontologists conducted phased excavations. The size of the bones indicated a sauropod of significant proportions. Then funding ran out. The Project paused.เขาแจ้งทางการ ระหว่างปี 2016–2019 นักบรรพชีวินวิทยาจากกรมทรัพยากรธรณีได้สำรวจพื้นที่ขุด ขนาดของกระดูกบ่งชี้ว่าเป็นซอโรพอดขนาดมหึมา จากนั้นงบประมาณก็หมด โครงการต้องหยุดลง
In 2024, the story restarted. Dr Sita Manitkoon secured funding under "Project Thaitan". Thitiwoot Sethapanichsakul took on the analysis. On 14 May 2026, the paper was published worldwide.ในปี 2024 เรื่องราวกลับมาเริ่มใหม่ ดร.สิตา มณีกุล ได้รับทุนภายใต้โครงการ "ไททันไทย" ฐิติวุฒิ เศรษฐปาณิชสกุล นำการวิเคราะห์มาทำต่อ และในวันที่ 14 พฤษภาคม 2026 บทความวิจัยก็ได้รับการตีพิมพ์ไปทั่วโลก
Throughout the 40-year history of Thai paleontology, the first sighting of nearly every major fossil has been made not by a researcher but by a local. The math of discovery favours the ordinary.ตลอดประวัติศาสตร์ 40 ปีของบรรพชีวินวิทยาไทย การพบเห็นครั้งแรกของฟอสซิลสำคัญเกือบทุกชิ้น ไม่ใช่นักวิจัยเป็นคนเห็น แต่เป็นชาวบ้าน คณิตศาสตร์ของการค้นพบจึงเข้าข้างคนธรรมดา
More contextข้อมูลเพิ่มเติม
Nagatitan connects Thailand’s fossil record with a wider story of long-necked dinosaurs across Asia and beyond.นาคาไททันเชื่อมบันทึกฟอสซิลของไทยเข้ากับเรื่องใหญ่ของไดโนเสาร์คอยาวในเอเชียและพื้นที่อื่นของโลก
What can a fragment of skeleton tell you about a living animal? Hover over the golden bones to inspect the actual holotype fragments. ชิ้นกระดูกบอกอะไรเกี่ยวกับสัตว์ตัวเป็นๆ ได้บ้าง? ชี้เมาส์หรือแตะที่กระดูกสีทอง เพื่อดูข้อมูลเชิงลึกของชิ้นส่วนที่ถูกขุดพบจริง
Hover over the highlighted sections above.แตะที่กระดูกสีทองด้านบนเพื่อดูรายละเอียด
A "new dinosaur" is not a vague impression. It is a specific list of features."ไดโนเสาร์ตัวใหม่" ไม่ใช่ความรู้สึกคลุมเครือ แต่เป็นรายการลักษณะที่เฉพาะเจาะจง
A clear side profile helps mobile users understand the full animal before reading dense science.ภาพด้านข้างช่วยให้ผู้ใช้มือถือเข้าใจรูปร่างทั้งตัวก่อนอ่านวิทยาศาสตร์ที่ละเอียดขึ้น
The tiny human silhouette turns 27 metres from a number into a bodily experience.เงามนุษย์ตัวเล็กทำให้ 27 เมตรไม่ใช่แค่ตัวเลข แต่กลายเป็นประสบการณ์ทางร่างกาย
Close paleo art adds mood and makes the Cretaceous hall feel less like a diagram.ภาพ paleo art ระยะใกล้เพิ่มอารมณ์ ทำให้ห้องครีเทเชียสรู้สึกมากกว่าแผนภาพ
Diagnostic evidenceหลักฐานวินิจฉัย
The highlighted traits below are the clues scientists use to tell Nagatitan apart from other sauropods.ลักษณะที่ไฮไลต์ด้านล่างคือเบาะแสที่นักวิทยาศาสตร์ใช้แยกนาคาไททันออกจากซอโรพอดชนิดอื่น
113 million years ago, the land we now call Thailand sat near the equator. The Khorat Plateau was a low-lying alluvial basin.เมื่อ 113 ล้านปีก่อน ดินแดนที่เราเรียกว่าประเทศไทยตั้งอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตร บริเวณที่ราบสูงโคราชเป็นที่ราบลุ่มต่ำระหว่างเทือกเขา
The Aptian and Albian stages were a greenhouse world. The climate was semi-arid with strong wet/dry seasonality, dominated by conifers. A 26-tonne sauropod probably consumed 400 kg of plant matter per day.ยุคแอปเชียนและอัลเบียนคือโลกเรือนกระจก ภูมิอากาศกึ่งแห้งแล้งมีฤดูฝน/แล้งชัดเจน พืชส่วนใหญ่เป็นต้นสน ซอโรพอด 26 ตันน่าจะกินวัสดุพืชราว 400 กก. ต่อวัน
| Species | Type | Role |
|---|---|---|
| Siamraptor suwati | Carcharodontosaurid (7–8m) | Apex predator |
| Spinosaurid (indet.) | Sail-backed theropod | Fish-eater |
| Sirindhorna khoratensis | Iguanodontian (~6m) | Mid-sized herbivore |
| Siamodon nimngami | Iguanodontian (~5m) | Mid-sized herbivore |
| Heteroptychodus steinmanni | Hybodont shark (~2m) | River predator |
The Geographic Surprise: The most striking result is that Nagatitan's nearest known relative isn't Asian. It's European. Europatitan eastwoodi, found in Spain.เรื่องเซอร์ไพรส์: ญาติที่ใกล้ชิดที่สุดของนาคาไททันไม่ใช่สัตว์เอเชีย แต่เป็น สัตว์ยุโรป Europatitan eastwoodi ที่พบในสเปน!
This implies that titanosauriform sauropods reached Southeast Asia not through a single migration, but through multiple independent dispersal events. The Cretaceous world was more connected than the modern map suggests.นี่บ่งบอกว่าซอโรพอดกลุ่มนี้เข้าสู่เอเชียอาคเนย์ผ่านการกระจายตัวอย่างอิสระหลายครั้ง โลกครีเทเชียสเชื่อมต่อกันมากกว่าที่แผนที่สมัยใหม่บ่งบอก
The bones do not date themselves. The rocks do. The northeastern plateau of Thailand is underlain by the Khorat Group.กระดูกไม่บอกอายุของตัวเอง หินต่างหากที่บอก ที่ราบสูงภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทยรองรับด้วย กลุ่มหินโคราช
| Formation (หมวดหิน) | Age (อายุ) | Key fossils |
|---|---|---|
| Nam Phong (น้ำพอง) | Late Triassic | Isanosaurus |
| Phu Kradung (ภูกระดึง) | Late Jurassic | Stegosaurs, early sauropods |
| Sao Khua (เสาขัว) | Barremian | Phuwiangosaurus, Siamotyrannus |
| Khok Kruat (โคกกรวด) ★ | Aptian–Albian | Nagatitan, Siamraptor |
| Maha Sarakham (มหาสารคาม) | Mid-Albian | Salt, evaporites, no dinosaurs |
Above the Khok Kruat lies the Maha Sarakham Formation, hundreds of metres of salt. It records the moment when a shallow sea invaded the Khorat Basin. This is why Nagatitan is called "the last titan." No dinosaur bones have ever been found in younger Thai rocks.เหนือชั้นโคกกรวดคือหมวดหินมหาสารคาม หนาหลายร้อยเมตรด้วยเกลือ บันทึกช่วงเวลาที่ทะเลตื้นรุกล้ำเข้าสู่แอ่งโคราช นี่จึงเป็นเหตุที่นาคาไททันถูกเรียกว่า "ไททันตัวสุดท้าย" ไม่เคยพบกระดูกไดโนเสาร์ในชั้นหินที่อายุน้อยกว่านี้ในไทยเลย
Across the Mekong basin, the Naga is a sacred water-serpent deity. Guardians of water, protectors of sacred space.ในวัฒนธรรมลุ่มน้ำโขง พญานาค (Naga) คือเทพงูแห่งสายน้ำศักดิ์สิทธิ์ ผู้พิทักษ์น้ำและผู้ปกป้องพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์
The name carries three ideas: water and place, giant scale, and Southeast Asian cultural memory.ชื่อนี้สื่อสามเรื่องพร้อมกัน: สายน้ำและสถานที่, ขนาดระดับยักษ์, และ ความทรงจำทางวัฒนธรรมของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
Names shape how we imagine the animals they label. The Naga in Nagatitan shapes how we will imagine that titan for generations.ชื่อกำหนดวิธีที่เราจะจินตนาการสัตว์ที่มันติดป้าย พญานาคในนาคาไททันกำหนดวิธีที่เราจะจินตนาการไททันตัวนั้นไปอีกหลายชั่วอายุคน
Removing matrix using fine dental picks and air-scribes. A good preparator makes the bone visible in the first place.การเตรียม: ลอกเอาหินออกอย่างช้าๆ ด้วยเครื่องมือบอบบาง ผู้เตรียมที่ดีทำให้กระดูกมองเห็นได้ในตอนแรก
30–40 distinct measurements per bone. The description runs to over 200 pages.การวัด: 30-40 การวัดต่อกระดูก คำบรรยายของนาคาไททันมีความยาวกว่า 200 หน้า
Photogrammetry allows models to be shared instantly across continents.สแกน 3 มิติ: ถ่ายภาพหลายร้อยภาพเพื่อสร้างโมเดลดิจิทัล แบ่งปันทันทีกับผู้ร่วมงานข้ามทวีป
Using TNT software with 122 taxa and 542 characters to find the most parsimonious tree.วิเคราะห์สายวิวัฒนาการ: ใช้ซอฟต์แวร์ TNT กับ 122 แท็กซอนเพื่อหาต้นไม้ที่อธิบายข้อมูลได้ดีที่สุด
Before publication, specialists review the evidence and test whether the interpretation is strong enough to become scientific knowledge.การตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ: ก่อนตีพิมพ์ นักวิชาการจะตรวจหลักฐานและประเมินว่าการตีความนั้นหนักแน่นพอจะเป็นความรู้ทางวิทยาศาสตร์หรือไม่
The castทีมวิจัย
14 species named in forty years. Why does a relatively small country have such a rich dinosaur fauna? 14 สายพันธุ์ในเวลา 40 ปี ทำไมประเทศที่ค่อนข้างเล็กอย่างไทยถึงมีความหลากหลายไดโนเสาร์มากขนาดนี้?
The Khorat Group provides thick, exposed Mesozoic rock. These rocks are a rare natural archive.โชคทางธรณีวิทยา: กลุ่มหินโคราชให้หินยุคมีโซโซอิกที่หนาและเปิดเผย ชั้นหินเหล่านี้คือคลังธรรมชาติที่หาได้ยาก
Meandering rivers buried carcasses quickly, and semi-arid conditions limited decay.ภูมิอากาศเขตร้อน: แม่น้ำคดเคี้ยวฝังศพอย่างรวดเร็ว สภาพกึ่งแห้งแล้งจำกัดการสลายตัว
30 years of institutional infrastructure (DMR, Museums, Universities) and international collaboration.การลงทุนที่ยั่งยืน: 30 ปีของโครงสร้างพื้นฐานสถาบัน (ทธ., พิพิธภัณฑ์, มหาวิทยาลัย) และความร่วมมือระหว่างประเทศ
Naga-titan chai-ya-phoom-en-sis
A 27-metre, ~26-tonne sauropod from the 113-million-year-old Khok Kruat Formation. Discovered in 2016 by villager Thanom Luangnan. Named in 2026. The largest known dinosaur from Southeast Asia. "The last titan". ซอโรพอด ความยาว 27 เมตร น้ำหนัก ~26 ตัน จากหมวดหินโคกกรวดอายุ 113 ล้านปี ค้นพบในปี 2016 โดยชาวบ้าน นายถนอม หลวงนาน ริมสระน้ำชุมชน ตั้งชื่อในปี 2026 ไดโนเสาร์ที่ใหญ่ที่สุดที่รู้จักจากเอเชียอาคเนย์ "ไททันตัวสุดท้าย"
"From a strange-looking rock by a village pond to the largest dinosaur in Southeast Asia. Sometimes the greatest stories begin at our own feet."
"จากก้อนหินรูปแปลกๆ ริมสระน้ำในหมู่บ้าน สู่ไดโนเสาร์ที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียอาคเนย์
บางทีเรื่องราวที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ก็เริ่มต้นที่ปลายเท้าของเราเอง"
Thank you for exploring this online exhibition.
All scientific content based on Sethapanichsakul et al. (2026).